حیا(ت) میانی

مسابقه

حیا(ت) میانی

مسابقه طراحی مجتمع مسکونی سینا اصفهان

«حیات میانی» تلاشی برای بازنگری در ساختار مجتمع مسکونی و بازتعریف معنای فضای جمعی است. در این پروژه، لابی از فضای گذری ورودی به یک حیاط میانی در طبقه‌ی سوم منتقل شده است؛ فضایی که حضور در آن نه حاصل اجبار مسیر، بلکه نتیجه‌ی انتخاب و قصد ساکنان است.

موقعیت
اصفهان
متراژ
30000 m²
کارفرما
وزارت مسکن و شهرسازی
کاربری
مجتمع مسکونی
وضعیت
ایده

مسئله‌ی اصلی پروژه، بازنگری در ساختار معمول مجتمع‌های مسکونی بود؛ مجموعه‌هایی که با وجود دربرگرفتن تعداد زیادی واحد مسکونی، اغلب فضاهای اشتراکی بی‌روح و کم‌استفاده‌ای دارند. لابی ورودی، به‌عنوان فضای مشترک اصلی، معمولاً به محدوده‌ای برای نگهبانی، پذیرش و انتظار تقلیل می‌یابد؛ فضایی که بیشتر محل عبور است تا حضور.

پرسش پروژه این بود که چگونه می‌توان فضای جمعی را از یک فضای خدماتی و گذری، به بخشی واقعی از زندگی ساکنان تبدیل کرد؛ فضایی جمعی که همچون قلب خانه، امکان همنشینی و تعامل اجتماعی را فراهم کند.

نخستین تصمیم، جابه‌جایی لابی از ورودی ساختمان بود. لابی دیگر نباید فضایی باشد که ساکن ناگزیر از عبور از آن است؛ بلکه باید مقصدی باشد که برای حضور در آن تصمیم گرفته می‌شود. به همین منظور، لابی به طبقه‌ی سوم منتقل و در قالب یک حیاط میانی بازتعریف شد.

با خالی‌کردن بخشی از توده‌ی بنا، حیاطی در میان طبقات شکل گرفت؛ گویی حیاط مرکزی، که معمولاً در پلان خانه قرار دارد، این‌بار به حیاطی در میانه‌ی بنا و در امتداد نما تبدیل شده است. این فضای باز، امکان مکث، همنشینی و حضور ساکنان را فراهم می‌کند؛ فضایی که ورود به آن دیگر نتیجه‌ی اجبار مسیر نیست، بلکه حاصل انتخاب و قصد است.

هم‌زمان، پروژه مسئله‌ی دیگری را در ساختار متداول مجتمع‌های مسکونی دنبال می‌کند: یکسان‌سازی کیفیت زندگی. محدودیت‌های اقتصادی در بسیاری از مجتمع‌ها به شکل‌گیری پلان‌های تیپ و تکرار واحدهای مشابه منجر می‌شود؛ گویی نیازهای ساکنان مختلف را می‌توان با یک الگوی از پیش تعیین‌شده پاسخ داد.

برای فاصله‌گرفتن از این یکسان‌سازی، پلان طبقات مختلف به‌صورت متفاوت طراحی شد تا هر واحد مسکونی واجد کیفیت فضایی خاص خود باشد. در نتیجه، مجموعه نه از تکرار یک واحد مسکونی، بلکه از مجموعه‌ای از فضاهای زیستی متفاوت شکل می‌گیرد.

«حیات میانی» تلاشی است برای بازتعریف مجتمع مسکونی از طریق دو تغییر هم‌زمان: تبدیل فضای مشترک از محل عبور به مقصد حضور، و تبدیل واحد مسکونی از یک تیپ تکرارشونده به فضایی با هویت و کیفیت مستقل.

عوامل

  • سروش عاملی - طراح ارشد
  • حامد هروی - معمار
  • سروش عطارزاده- معمار